Accentuation and formation of adjectival ethnics/toponyms in -ωνιος and -νιος, with examples and notes on Parthenios river and various ethnonyms.
ἐντελές. ὥσπερ γὰρ ἀπὸ τοῦ ἁρμόζω γίνεται ἁρμόδιος τὸν αὐτὸν τρόπον ἀπὸ τοῦ ῥοίζω γίνεται ῥοίδιος καὶ πλεονασμῷ τοῦ 'ε' καὶ ἐκτάσει τοῦ 'ο' εἰς 'ω' ἐρῳδιός καὶ μένει τὸ 'ι' προσγεγραμμένον. Τὰ εἰς 'ωνιος' προπαροξύνονται, Κιθαιρώνιος, Μαραθώνιος, Ἀπολλώνιος, Ἑλικώνιος, ἐναγώνιος, Ἀμμώνιος, αἰώνιος, Πλευρώνιος, Σιδώνιος, ὃ κατὰ συστολὴν εἶπεν ὁ ποιητὴς «Σιδονίων βασιλεύς» (Od. δ 618), λαβρώνιος εἶδος ἐκπώματος, Τροφώνιος. Κυρτώνιος πόλις Ἰταλίας. Πολύβιος τρίτῳ. Σιρβώνιος, Ἀργανθώνιος, Ἀβυδώνιος, Ἀγκώνιος, Ἀντρώνιος ὄνος ἡ παροιμία, Βαβυλώνιος, Αἰσώνιος, Ἀλαβώνιος, Κολοφώνιος, Ἀλμώνιος, Ἀμυδώνιος, Αὐλώνιος, Σικυώνιος, Καλυδώνιος, Καυλώνιος, Κραννώνιος καὶ τὰ ὅμοια. Τὰ εἰς 'νιος' καθόλου ὑπὲρ τρεῖς συλλαβὰς προπαροξύνεται, Ἐλευσίνιος, Σαλαμίνιος, Τιτάνιος, Γερήνιος, Ἑλλήνιος, Τροιζήνιος, παρθένιος. καὶ Παρθένιος ποταμὸς ἐν μέσῳ τῆς Ἀμαστριανῶν πόλεως ῥέων. ἐκλήθη δὲ ἐκ τοῦ συνεχῶς περὶ αὐτὸν τὴν παρθένον Ἄρτεμιν κυνηγετεῖν ἢ διὰ τὸ ἠρεμαῖον καὶ παρθενῶδες τοῦ ῥεύματος «ὡς ἀκαλὰ προρέων, ὡς ἁβρὴ παρθένος εἶσιν». τινὲς ὅτι ἐν αὐτῷ ἔπεσεν παρθένος παλαιοῦ τινος βασιλέως θυγάτηρ· καὶ τὴν μὲν τελευτῆσαι ἐκεῖ, τῷ δὲ ποταμῷ Παρθένιον ὄνομα τοὺς προσχώρους θέσθαι ἐπὶ τῷ πάθει τῆς παρθένου. ἔστι καὶ ἀκρωτήριον πλησίον Ἡρακλείας, οὗ μέμνηται Ἀρτεμίδωρος ἐν ἕκτῳ γεωγραφουμένων. πυθμένιος, Λυκαόνιος, Μακεδόνιος, δαιμόνιος, Σαρπηδόνιος, Ζηράνιος ἔθνος Θρᾴκης. Θεόπομπος εἰκοστῷ πέμπτῳ. Ἀσκάνιος ποταμός. Εὐφορίων Χιλιάσι «καὶ Ψίλιν Ἀσκάνιόν τε Ναυαίθοιο». Βαρκάνιος ἔθνος τοῖς Ὑρκανοῖς ὅμορον. Τραυχένιος ἔθνος περὶ τὸν πόντον τὸν Εὔξεινον ὅμορον Σίνδοις. Τυρμένιος Σκυθικὸν ἔθνος ναυτικώτατον. ἑρμηνεύονται δὲ φυγάδες. ὠγένιος ὁ ἀρχαῖος. Παρθένιος ὁ Νικαεὺς Δήλῳ «σὺν τῇ ἐγὼ Τηθύν τε καὶ ὠγενίης Στυγὸς ὕδωρ». Ὀλβυσίνιος ἔθνος. Χαόνιος, Χαλκηδόνιος. Βεληδόνιος ἔθνος παρ´ Ὠκεανῷ. Παρθένιος ἐν Δήλῳ «οὐδ´ ἐπὶ τηλίστων ἄκρα Βεληδονίων». Βιστόνιος, ὅπερ καὶ ἐκτέταται ποιητικῶς Βιστώνιος. Χελιδόνιος ἔθνος Ἰλλυρικόν· Ἑκαταῖος Εὐρώπῃ «Σεσαρηθίων πρὸς βορέω οἰκέουσι Χελιδόνιοι». Ἑρκύνιος. Ἀλέξανδρος Εὐρώπῃ. τὸ δὲ Κλονίος παροξύνεται ὡς κύριον καὶ τρισύλλαβον ὄν, τὸ δὲ Ἄνιος καὶ Κρόνιος καὶ Ξένιος προπαροξύνεται. τὸ δὲ Μηνιός ὄνομα ποταμοῦ
Complete. For just as from ἁρμόζω is formed ἁρμόδιος, in the same way from ῥοίζω is formed ῥοΐδιος, and by addition of the ‘ε’ and lengthening of the ‘ο’ into ‘ω’, ἐρῳδιός; and the ‘ι’ remains written in.
Words in -ωνιος are accented on the antepenult: Κιθαιρώνιος, Μαραθώνιος, Ἀπολλώνιος, Ἑλικώνιος, ἐναγώνιος, Ἀμμώνιος, αἰώνιος, Πλευρώνιος, Σιδώνιος—which the poet said with contraction, «Σιδονίων βασιλεύς» (Od. δ 618)—λαβρώνιος, a kind of drinking-cup, Τροφώνιος. Κυρτώνιος, a city of Italy. Πολύβιος, in the third book. Σιρβώνιος, Ἀργανθώνιος, Ἀβυδώνιος, Ἀγκώνιος, Ἀντρώνιος—“an ass” is the proverb—Βαβυλώνιος, Αἰσώνιος, Ἀλαβώνιος, Κολοφώνιος, Ἀλμώνιος, Ἀμυδώνιος, Αὐλώνιος, Σικυώνιος, Καλυδώνιος, Καυλώνιος, Κραννώνιος, and the like.
Words in -νιος in general, when they have more than three syllables, are accented on the antepenult: Ἐλευσίνιος, Σαλαμίνιος, Τιτάνιος, Γερήνιος, Ἑλλήνιος, Τροιζήνιος, παρθένιος. And Παρθένιος is a river flowing through the middle of the city of the Ἀμαστριανοί. It was so called either because the virgin Artemis continually hunts about it, or because of the gentle and maidenly character of its stream: «ὡς ἀκαλὰ προρέων, ὡς ἁβρὴ παρθένος εἶσιν». Some say that in it a maiden, the daughter of some ancient king, fell; that she died there, and that the inhabitants of the region gave the river the name Παρθένιος because of the maiden’s misfortune. There is also a headland near Ἡράκλεια, which Artemidorus mentions in the sixth book of his Geography.
πυθμένιος, Λυκαόνιος, Μακεδόνιος, δαιμόνιος, Σαρπηδόνιος, Ζηράνιος, a people of Thrace; Theopompus in the twenty-fifth book. Ἀσκάνιος, a river. Euphorion in the Chiliads: «καὶ Ψίλιν Ἀσκάνιόν τε Ναυαίθοιο». Βαρκάνιος, a people bordering on the Ὑρκανοί. Τραυχένιος, a people around the Euxine Sea, bordering on the Σίνδοι. Τυρμένιος, a Scythian people, very nautical; and they are interpreted as “exiles”. ὠγένιος, the ancient form. Parthenius the Nicaean in Delos: «σὺν τῇ ἐγὼ Τηθύν τε καὶ ὠγενίης Στυγὸς ὕδωρ».
Ὀλβυσίνιος, a people. Χαόνιος, Χαλκηδόνιος. Βεληδόνιος, a people by Ocean; Parthenius in Delos: «οὐδ’ ἐπὶ τηλίστων ἄκρα Βεληδονίων». Βιστόνιος, which is also lengthened poetically to Βιστώνιος. Χελιδόνιος, an Illyrian people; Hecataeus in his Europe: «Σεσαρηθίων πρὸς βορέω οἰκέουσι Χελιδόνιοι». Ἑρκύνιος; Alexander in his Europe.
But Κλονίος is accented on the penult, since it is a proper name and trisyllabic; whereas Ἄνιος and Κρόνιος and Ξένιος are accented on the antepenult. And Μηνιός is the name of a river.