Formation and accent rules for adjectives in -ει/-ειος; examples of ethnics and place names.
Τυραννίων τὴν πρώτην ὀξύνουσιν, ὥσπερ καὶ παρὰ τοῖς Ἀττικοῖς καὶ ἀναλόγως. παρὰ γὰρ τὸ χρεία τὸ κατὰ στέρησιν ἄχρειος ὡς μοῦσα ἄμουσος. τοὺς δέ γε ἄλλως προπερισπῶντας τὸ ἀχρεῖος, ἐπεὶ ἀχρήϊος λέγεται παρ´ Ἡσιόδῳ, ἡ δὲ ὀξεῖα καὶ ἡ βαρυνομένη συνίζουσαι περισπωμένην ποιοῦσιν, παραιτητέον, ὡς οὐκ ἀεὶ τοῦτο, καθὰ δῆλον ἐκ τοῦ Ἀρήϊος Ἄρειος, βασιλήϊος βασίλειος, αὐλιζομενάων αὐλιζομένων. διὸ τὸ ἀχρεῖος εἴτε παρὰ τὴν χρείαν εἴτε παρὰ τὸ χρέος προπαροξύνεσθαι θέλει. * Τὰ ἀπὸ τῶν εἰς 'ος' οὐδετέρων παραγόμενα διὰ τῆς 'ει' γράφεται καὶ προπαροξύνεται, εἰ μὴ τὸ 'α' παραλήγοι ἐν τῷ εἰς 'ος' λήγοντι οὐδετέρῳ ἢ δύο σύμφωνα, ὧν τὸ μὲν ληκτικὸν εἴη τῆς πρώτης συλλαβῆς, τὸ δὲ ἀρκτικὸν τῆς δευτέρας οἷον ἕλος ἕλειος. διὰ τῆς 'ει' διφθόγγου ἡ παραγωγὴ καὶ προπαροξύνεται· οὐ γὰρ ἦν ἐν τῷ οὐδετέρῳ τὸ 'α'· τέλος τέλειος, ὄρος ὄρειος, ὄνειδος ὀνείδειος. παρεφυλαξάμην δὲ τὰ δύο σύμφωνα διὰ τὸ Ἀργεῖος καὶ τὸ ἑρκεῖος, καὶ τὸ 'α', ἐπεὶ φιλεῖ διὰ τοῦ 'ι' γράφεσθαι ἡ παραγωγή, πελάγιος, ἅγιος, Θάλπιος. Τὰ εἰς 'ειος' ὑπερτρισύλλαβα μὴ πλεοναζούσης τῆς 'ει' διφθόγγου προπαροξύνεται, Αἰάντειος, Ὁμήρειος, γαλήνειος, Ἱππάρχειος. Ἀλεξάνδρειος, Ἀντιόχειος, Ἑλένειος τόπος πρὸς τῷ Κανώβῳ, Ἑκαταῖος περιηγήσει Λιβύης· Βοσπόρειος. Σοφοκλῆς ἐν Φινεῖ πρώτῳ «οὐδ´ ἂν τὸ Βοσπόρειον ἐν Σκύθαις ὕδωρ». Ἰνάχειος ὡς Αἰσχύλος Προμηθεῖ δεσμώτῃ (v. 589) πῶς δ´ οὐ κλύω τῆς οἰστροδονήτου κόρης τῆς Ἰναχείης, ἣ Διὸς θάλπει κέαρ καὶ (v. 705) οὔτ´ Ἰνάχειον σπέρμα τοὺς ἐμοὺς λόγους. Ταρτάρειος παρ´ Εὐριπίδῃ ἐν Εὐρυσθεῖ σατυρικῷ. Ὑγάσσειος «Ὑγάσσειον πεδίον». «Σολύγειος λόφος». Ἀπέννειος, Ἀριμάσπειος, Λυκόζειος ὡς Πείσανδρος τεσσαρεσκαιδεκάτῃ. Λυκώρειος Ζεύς. Ἀκρώρειοι πόλις Τριφυλίας καὶ τὸ ἐθνικὸν ὁμόφωνον. γερόντειος, λεόντειος, δρακόντειος, Ἀνακρεόντειος, Λαομεδόντειος, Ξενοφώντειος, Δημοφώντειος, Θεώνειος, Τρυφώνειος, Ἀργανθώνειος, Κιθαιρώνειος «λέπας Κιθαιρώνειον». Αὐσόνειος. Λυκόφρων (v. 1047) «ὁ δ´ Αὐσονείων ἄγχι Κάλχαντος τόπων». Ἀχερόντειος, ὃ διὰ τὸ μέτρον Ἀριστοφάνης ἔφη «Ἀχερόντιός τε σκόπελος αἱματοστεγής» (Ran. 471). Ἠετιώνειος, Ἀβάντειος,
Tyrannion accents the first syllable, as also among the Attic writers and in accordance with analogy. For from χρεία, by privation, comes ἄχρειος, as from μοῦσα comes ἄμουσος. But those who otherwise circumflex ἀχρεῖος, since ἀχρήϊος is said in Hesiod, and since an acute and a grave, when they contract, make a circumflex, must be rejected, on the ground that this is not always so, as is clear from Ἀρήϊος → Ἄρειος, βασιλήϊος → βασίλειος, αὐλιζομενάων → αὐλιζομένων. Therefore ἀχρεῖος, whether derived from χρεία or from χρέος, wishes to be accented with a proparoxytone.
Those derivatives from neuters in -ος that are formed with -ειος are written with the diphthong ει and are accented with a proparoxytone, unless in the neuter ending in -ος the penult is α, or there are two consonants, of which the one is final of the first syllable and the other initial of the second, as ἕλος → ἕλειος. The derivation is with the diphthong ει and is accented with a proparoxytone; for in the neuter there was no α: τέλος → τέλειος, ὄρος → ὄρειος, ὄνειδος → ὀνείδειος. I also made the proviso about the two consonants because of Ἀργεῖος and ἑρκεῖος; and about α, since the derivative tends to be written with ι: πελάγιος, ἅγιος, Θάλπιος.
Words in -ειος of more than three syllables, when the diphthong ει is not an addition, are accented with a proparoxytone: Αἰάντειος, Ὁμήρειος, γαλήνειος, Ἱππάρχειος. Ἀλεξάνδρειος, Ἀντιόχειος, Ἑλένειος (a place near Canobus), Ἑκαταῖος in the Periegesis of Libya; Βοσπόρειος. Sophocles in the first Phineus: “not even the Βοσπόρειον water among the Scythians.” Ἰνάχειος, as Aeschylus in Prometheus Bound (v. 589): “How then do I not hear of the gadfly-tormented maiden, the Ἰναχείη, who warms the heart of Zeus,” and (v. 705) “nor the Ἰνάχειον seed [will I make] my words.” Ταρτάρειος in Euripides in the satyric Eurystheus. Ὑγάσσειος: “the Ὑγάσσειον plain.” “Σολύγειος hill.” Ἀπέννειος, Ἀριμάσπειος, Λυκόζειος, as Peisander in the fourteenth book. Λυκώρειος Zeus. Ἀκρώρειοι, a city of Triphylia, and the ethnic name homophonous with it. γερόντειος, λεόντειος, δρακόντειος, Ἀνακρεόντειος, Λαομεδόντειος, Ξενοφώντειος, Δημοφώντειος, Θεώνειος, Τρυφώνειος, Ἀργανθώνειος, Κιθαιρώνειος: “a Κιθαιρώνειον shell.” Αὐσόνειος. Lycophron (v. 1047): “and he, near the places of the Αὐσόνειοι, close to Calchas.” Ἀχερόντειος, which for the sake of the metre Aristophanes said as “Ἀχερόντιός τε σκόπελος αἱματοστεγής” (Ran. 471). Ἠετιώνειος, Ἀβάντειος,