Prosodia Catholica (Herodian)

Passage 1.18
← Index
1.18
Discussion of accent rules and declension patterns for ethnic and place names and nouns ending in -υν, -ων, -ιων, with examples (Ἀβοριγῖνοι/Ἀβοριγῖνες, Αἰολεῖς, etc.)
κλίσιν ἀπὸ τῆς Ἀβοριγῖνος εὐθείας ὡς Λεοντῖνος Ἀκραγαντῖνος. ἀλλὰ Διονύσιος ὁ Ἁλικαρνασσεὺς Ἀβοριγῖνες καὶ Ἀβοριγῖσι φησὶν ὡς δελφῖσιν. ἔστι δὲ καὶ ἄλλη κλίσις ἐν χρησμῷ κειμένη, ὃν αὐτὸς παρατίθησιν (I 19). ὡς γὰρ ἀπὸ τοῦ ναῦται ναυτέων, οὕτως Ἀβοριγίναι Ἀβοριγινέων· ἔχει δ´ ὁ χρησμὸς οὕτως· στείχετε μαιόμενοι Σικελῶν Σατουρνίαν αἶαν, ἠδ´ Ἀβοριγινέων Κοτύλην, οὗ νᾶσος ὀχεῖται, οἷς ἀναμιχθέντες δεκάτην ἐκπέμψατε Φοίβῳ, καὶ κεφαλὰς Κρονίδῃ καὶ τῷ πατρὶ πέμπετε φῶτα. ἀλλ´ αὐτὸς τῷ χρησμῷ μὴ πειθόμενος ταῖς προειρημέναις ἐχρήσατο κλίσεσιν. σύνθετα δὲ βαρύνεται, εὐάκτιν, χρυσάκτιν, τριγλώχιν ὡς παρὰ Σιμωνίδῃ «τριγλώχιν ὀϊστός» καὶ παρὰ Καλλιμάχῳ «τριγλώχιν ὀλοῷ νῆσος ἐπ´ Ἐγκελάδῳ». Τὰ εἰς 'υν' λήγοντα βαρύνεται ἐξαιρέτως παρὰ τοῖς Αἰολεῦσιν, Φόρκυν, Πόλτυν, Γόρτυν ὄνομα ἥρωος καὶ πόλις Κρήτης, Κότυν, Κάπυν, μόσυν, τέκτυν ὁ τέκτων, κίνδυν· οὕτω δὲ ἔφη Σαπφὼ τὸν κίνδυνον· ὁ γοῦν Ἀλκαῖος τὴν δοτικὴν ἔφη τῷ κίνδυνι. Τὰ εἰς 'ων' τοὺς τρεῖς ἐπιδέχεται τόνους, τὰ μὲν γὰρ ὀξύνεται ὡς αἰών, τὰ δὲ βαρύνεται ὡς Πλάτων, τὰ δὲ περισπᾶται ὡς Ξενοφῶν. Τὰ εἰς 'ων' ἀρσενικὰ δισύλλαβα παραληγόμενα 'α' βραχεῖ ἢ 'ε' βαρύνεται, μὴ ὄντα περιεκτικά, Φάων, Κάων, Κρέων, Θέων, Κλέων, λέων, Νέων, νεών δὲ ὡς περιεκτικόν· ὡσαύτως δὲ καὶ Νεών πόλις Φωκίδος. Ἡρόδοτος ὀγδόῃ (c. 32). Τὰ εἰς 'ων' παραληγόμενα 'α' μακρῷ βαρύνεται, Ἄων ἔθνος Βοιωτίας, Δάων ἔθνος τῆς Ἰνδικῆς ἀπὸ Δάονος, Χάων ἔθνος Ἠπείρου. Ἑλλάνικος ἱερειῶν Ἥρας τρίτῳ «Ἀμβρακιῶται καὶ οἱ μετ´ αὐτῶν Χάονες καὶ Ἠπειρῶται». καὶ ὁ Πρόξενος δὲ καταλέγων αὐτούς φησι· «Χάονες, Θεσπρωτοί, Τυμφαῖοι, Παραυαῖοι, Ἀμύμονες, Ἄβαντες, Κασσωποί». Ἰάων, Κατάων ἔθνος Καππαδοκίας, ὡς Στράβων ( 12 p. 533), Βαγαδάων ἔθνος Καππαδοκίας, Λυκάων ἔθνος Λυκίας τε καὶ Ἰσαυρίας ὁμοφώνως τῷ κτιστῇ, ὀπάων, Μαχάων, Ποσειδάων, Ἀρετάων, Ἱκετάων, Ἀμυθάων ὁ Κρηθέως. * Τὰ εἰς 'ων' ἀρσενικὰ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς παραληγόμενα 'ε' βαρύνεται, ὁπότε μὴ εἴη περιεκτικὰ ἢ μέρος σώματος σημαίνοντα ἢ ὑποκοριστικά, Γελέων· Γελέοντες δέ εἰσι φυλὴ παλαιά, μία τῶν τεσσάρων τῶν ἀπὸ Ἴωνος παίδων, Ἀλκμέων, Τυφέων, Ποσειδέων, ἐξ οὗ Ποσειδῶν συνῃρέθη—τὸ δὲ Ποσειδεών ὄνομα μηνὸς ὀξύνεται— τὸ ἀνδρεών, παρθενεών ἐστι περιεκτικά, τὸ δὲ ἀνθερεών καὶ κενεών μέρος σώματος σημαίνει, καὶ τὸ πορθεών, λυμεών, ἀπατεών ὑποκοριστικά, τὸ δὲ Ἐλεών πόλις τῆς Ταναγρικῆς θηλυκόν ἐστι, ὡς καὶ Μεδεών πόλις, ᾗ συμφωνεῖ τὸ κύριον Μεδεών. τούτῳ δὲ συνηκολούθησε Ξυπετεών ὁ οἰκήτωρ δήμου Ξυπετῆς. Τὰ εἰς 'ων' ὑπὲρ δύο συλλαβὰς τὸ 'η' παραλήγοντα βαρύνεται, προπρήων, ξυνήων, παιήων, Ἰήων. Τὰ εἰς 'ιων' πατρωνυμικὰ καὶ ἐθνικὰ καὶ ὑποκοριστικὰ βαρύνονται, Κρονίων, Πριαμίων, Μολίων, Αἰολίων· οἱ γὰρ τὴν Λέσβον κατοικοῦντες Αἰολεῖς καὶ Αἰολίωνες ὀνομάζονται. Βουπρασίων ὁ Βουπράσιον πόλιν τῆς Ἤλιδος κατοικῶν, λέγεται δὲ καὶ Βουπράσιος καὶ Βουπρασιεύς, Ὠστίων ἔθνος παρὰ τῷ δυτικῷ ὠκεανῷ, οὓς Κοσσίνους Ἀρτεμίδωρός φησι, Πυθέας δὲ Ὠστιαίους «τούτων δ´ ἐξ εὐωνύμων
Declension from the nominative Ἀβοριγῖνος, as (from) Λεοντῖνος, Ἀκραγαντῖνος. But Dionysius of Halicarnassus says Ἀβοριγῖνες and Ἀβοριγῖσι, as (one says) δελφῖσιν. There is also another declension set down in an oracle, which he himself quotes (I 19). For just as from ναῦται comes ναυτέων, so from Ἀβοριγῖναι comes Ἀβοριγινέων; and the oracle runs as follows: “March forth, seeking the Saturnian land of the Sicels, and (seeking) Κοτύλη of the Ἀβοριγινέων, where an island is borne, with whom, after mingling, send forth a tithe to Phoebus, and send heads to the son of Cronus and to the father, (as) lights.” But he himself, not being persuaded by the oracle, employed the declensions mentioned above. Compounds are accented with the grave, εὐάκτιν, χρυσάκτιν, τριγλώχιν, as in Simonides “τριγλώχιν ὀϊστός” and in Callimachus “τριγλώχιν ὀλοῷ νῆσος ἐπ᾽ Ἐγκελάδῳ”. Words ending in -υν are exceptionally accented with the grave among the Aeolians: Φόρκυν, Πόλτυν, Γόρτυν (the name of a hero and a city of Crete), Κότυν, Κάπυν, μόσυν, τέκτυν (the carpenter), κίνδυν; thus Sappho used κίνδυνος; and Alcaeus used the dative κίνδυνι. Words ending in -ων admit three accents: some are acute, as αἰών; some are grave, as Πλάτων; and some are circumflex, as Ξενοφῶν. Masculines in -ων, disyllabic, with penult α short or ε, are accented with the grave, when they are not collective: Φάων, Κάων, Κρέων, Θέων, Κλέων, λέων, Νέων; but νεών is collective; likewise also Νεών, a city of Phocis. Herodotus in the eighth (book) (c. 32). Words in -ων with penult α long are accented with the grave: Ἄων, a people of Boeotia; Δάων, a people of India, from Δάων; Χάων, a people of Epirus. Hellanicus in the third book of the Priestesses of Hera: “The Ambraciots and with them the Χάονες and the Epirotes.” And Proxenus too, listing them, says: “Χάονες, Θεσπρωτοί, Τυμφαῖοι, Παραυαῖοι, Ἀμύμονες, Ἄβαντες, Κασσωποί.” Ἰάων; Κατάων, a people of Cappadocia, as Strabo (12 p. 533); Βαγαδάων, a people of Cappadocia; Λυκάων, a people of Lycia and Isauria, with the same accent as the founder; ὀπάων, Μαχάων, Ποσειδάων, Ἀρετάων, Ἱκετάων, Ἀμυθάων, son of Κρηθεύς. Masculines in -ων of more than two syllables, with penult ε, are accented with the grave, whenever they are not collective or do not denote a part of the body or are not diminutives: Γελέων (and the Γελέοντες are an ancient tribe, one of the four from the sons of Ion), Ἀλκμέων, Τυφέων, Ποσειδέων, from which Ποσειδῶν was contracted—though Ποσειδεών, the name of a month, is accented with the acute—; ἀνδρεών and παρθενεών are collective; ἀνθερεών and κενεών denote a part of the body; and πορθεών, λυμεών, ἀπατεών are diminutives; Ἐλεών, a city of the Tanagran territory, is feminine, as also Μεδεών, a city, with which agrees the proper name Μεδεών. To this corresponds also Ξυπετεών, the inhabitant of the deme Ξυπετή. Words in -ων of more than two syllables with penult η are accented with the grave: προπρήων, ξυνήων, παιήων, Ἰήων. Patronymics, ethnics, and diminutives in -ιων are accented with the grave: Κρονίων, Πριαμίων, Μολίων, Αἰολίων; for those who inhabit Lesbos are called Αἰολεῖς and Αἰολίωνες. Βουπρασίων, the man inhabiting the city Βουπράσιον in Elis, is also called Βουπράσιος and Βουπρασιεύς; Ὠστίων, a people by the western ocean, whom Artemidorus says are called Κοσσίνοι, but Pytheas (calls) Ὠστιαίους: “and of these from the left …”

Gadget

A small interactive toy based on this passage (experimental).
No gadget yet.

Overlaps (Stephanos, Meineke)

char LCS 443 (68.9%) word LCS 77 (69.4%)
Show overlap highlight
κλίσιν ἀπὸ τῆς Ἀβοριγῖνος εὐθείας ὡς Λεοντῖνος Ἀκραγαντῖνος. ἀλλὰ Διονύσιος ὁ Ἁλικαρνασσεὺς Ἀβοριγῖνες καὶ Ἀβοριγῖσι φησὶν ὡς δελφῖσιν. ἔστι δὲ καὶ ἄλλη κλίσις ἐν χρησμῷ κειμένη, ὃν αὐτὸς παρατίθησιν (I 19). ὡς γὰρ ἀπὸ τοῦ ναῦται ναυτέων, οὕτως Ἀβοριγίναι Ἀβοριγινέων· ἔχει δ´ ὁ χρησμὸς οὕτως· στείχετε μαιόμενοι Σικελῶν Σατουρνίαν αἶαν, ἠδ´ Ἀβοριγινέων Κοτύλην, οὗ νᾶσος ὀχεῖται, οἷς ἀναμιχθέντες δεκάτην ἐκπέμψατε Φοίβῳ, καὶ κεφαλὰς Κρονίδῃ καὶ τῷ πατρὶ πέμπετε φῶτα. ἀλλ´ αὐτὸς τῷ χρησμῷ μὴ πειθόμενος ταῖς προειρημέναις ἐχρήσατο κλίσεσιν. σύνθετα δὲ βαρύνεται, εὐάκτιν, χρυσάκτιν, τριγλώχιν ὡς παρὰ Σιμωνίδῃ «τριγλώχιν ὀϊστός» καὶ παρὰ Καλλιμάχῳ «τριγλώχιν ὀλοῷ νῆσος ἐπ´ Ἐγκελάδῳ». Τὰ εἰς 'υν' λή…
…όν, ὡς Ἰόβας ἐν Ῥωμαϊκῆς ἱστορίας πρώτῳ. “μέχρι μὲν οὖν τοῦ Τρωικοῦ πολέμου τὴν ἀρχαίαν Ἀβοριγίνων [ὀνομασίαν] διέσωζον, Λατίνου δὲ βασιλεύσαντος οὕτως προσηγορεύθησαν”. τὰ αὐτὰ καὶ Χάραξ. εἰκὸς οἴεσθαί τινας τούτου τὴν κλίσιν ἀπὸ τῆς Ἀβοριγῖνος εὐθείας, ὡς Λεοντῖνος Ἀκραγαντῖνος. ἀλλὰ Διονύσιος ὁ Ἁλικαρνασσεὺς Ἀβοριγῖνες καὶ Ἀβοριγῖσι φησίν, ὡς δελφῖσιν. ἔστι δὲ καὶ ἄλλη κλίσις ἐν χρησμῷ κειμένη, ὃν αὐτὸς παρατίθησιν. ὡς γὰρ ἀπὸ τοῦ ναῦται ναυτέων, οὕτως Ἀβοριγίναι Ἀβοριγινέων. ἔχει δ´ ὁ χρησμὸς οὕτως στείχετε μαιόμενοι Σικελῶν Σατουρνίαν αἶαν, ἠδ´ Ἀβοριγινέων Κοτύλην, οὗ νᾶσος ὀχεῖται, οἷς ἀναμιχθέντες δεκάτην ἐκπέμψατε Φοίβῳ, καὶ κεφαλὰς Κρονίδῃ καὶ τῷ πατρὶ πέμπετε φῶτα. ἀλλ´ αὐτὸς τῷ χρησμῷ μὴ πειθόμενος ταῖς προειρημέναις ἐχρήσατο κλίσεσιν.
char LCS 155 (25.2%) word LCS 26 (22.4%)
Show overlap highlight
…πόλις Φωκίδος. Ἡρόδοτος ὀγδόῃ (c. 32). Τὰ εἰς 'ων' παραληγόμενα 'α' μακρῷ βαρύνεται, Ἄων ἔθνος Βοιωτίας, Δάων ἔθνος τῆς Ἰνδικῆς ἀπὸ Δάονος, Χάων ἔθνος Ἠπείρου. Ἑλλάνικος ἱερειῶν Ἥρας τρίτῳ «Ἀμβρακιῶται καὶ οἱ μετ´ αὐτῶν Χάονες καὶ Ἠπειρῶται». καὶ ὁ Πρόξενος δὲ καταλέγων αὐτούς φησι· «Χάονες, Θεσπρωτοί, Τυμφαῖοι, Παραυαῖοι, Ἀμύμονες, Ἄβαντες, Κασσωποί». Ἰάων, Κατάων ἔθνος Καππαδοκίας, ὡς Στράβων ( 12 p. 533), Βαγαδάων ἔθνος Καππαδοκίας, Λυκάων ἔθνος Λυκίας τε καὶ Ἰσαυρίας ὁμοφώνως τῷ κτιστῇ, ὀπάων, Μαχάων, Π…
Χαονία, μέση τῆς Ἠπείρου. οἱ οἰκήτορες Χάονες. Ἑλλάνικος ἱερειῶν Ἥρας τρίτῳ “Ἀμβρακιῶται καὶ οἱ μετ´ αὐτῶν Χάονες καὶ Ἠπειρῶται”. καὶ ὁ Πρόξενος δὲ καταλέγων αὐτούς φησι “Χάονες Θεσπρωτοί Τυμφαῖοι Παραυαῖοι Ἀμύμονες Ἄβαντες Κασσωποί”. λέγεται καὶ Χαόνιος. Εὐφορίων χιλιάσι “Ζηνὸς Χαονίοιο προμάντιες ηὐδάξαντο”. καὶ Χαονίη τὸ θηλυκόν. Ἀλέξανδρος ὁ Ἐφέσιος ἐν Ἀσίᾳ καὶ Λιβύῃ “οἱ δὲ κάτω Πελασγίδα Χαονίην”. καὶ Χαονῖται, Λυκόφρων “τοῦ Χαονίτου νᾶμα Πολυ…
char LCS 41 (26.5%) word LCS 9 (30.0%)
Show overlap highlight
…Τὰ εἰς 'ων' ἀρσενικὰ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς παραληγόμενα 'ε' βαρύνεται, ὁπότε μὴ εἴη περιεκτικὰ ἢ μέρος σώματος σημαίνοντα ἢ ὑποκοριστικά, Γελέων· Γελέοντες δέ εἰσι φυλὴ παλαιά, μία τῶν τεσσάρων τῶν ἀπὸ Ἴωνος παίδων, Ἀλκμέων, Τυφέων, Ποσειδέων, ἐξ οὗ Ποσειδῶν συνῃρέθη—τὸ δὲ Ποσειδεών ὄνομα μηνὸς ὀξύνεται— τὸ ἀνδρεών, παρθενεών ἐστι περιεκτικά, τὸ δὲ ἀνθερεών καὶ κενεών μέρ…
Αἰγικόρεως, οὐκ ἔστι δῆμος τῆς Ἀττικῆς, ὥς τινες, ἀλλὰ φυλὴ παλαιά, μία τῶν τεσσάρων τῶν ἀπὸ Ἴωνος [παίδων]. τέσσαρες δ´ ἐξ αὐτοῦ, Αἰγικορεῖς Ἀργαδεῖς Γελέοντες Ὅπλητες. ἡ φυλὴ τοίνυν Αἰγικορεῖς.
char LCS 30 (37.5%) word LCS 5 (33.3%)
Show overlap highlight
…ενικὰ δισύλλαβα παραληγόμενα 'α' βραχεῖ ἢ 'ε' βαρύνεται, μὴ ὄντα περιεκτικά, Φάων, Κάων, Κρέων, Θέων, Κλέων, λέων, Νέων, νεών δὲ ὡς περιεκτικόν· ὡσαύτως δὲ καὶ Νεών πόλις Φωκίδος. Ἡρόδοτος ὀγδόῃ (c. 32). Τὰ εἰς 'ων' παραληγόμενα 'α' μακρῷ βαρύνεται, Ἄων ἔθνος Βοιωτίας, Δάων ἔθνος τῆς Ἰνδικῆς ἀπὸ Δάονος, Χάων ἔθνος Ἠπείρου. Ἑλλάνικος ἱερειῶν Ἥρας τρίτῳ «Ἀμβρακιῶτα…
Νεών, πόλις Φωκίδος. Ἡρόδοτος ὀγδόῃ. τὸ ἐθνικὸν Νεώνιος ὡς Ἐλεών Ἐλεώνιος, καὶ Νεωνία καὶ Νεωναῖος.
char LCS 24 (80.0%) word LCS 5 (83.3%)
Show overlap highlight
…Νέων, νεών δὲ ὡς περιεκτικόν· ὡσαύτως δὲ καὶ Νεών πόλις Φωκίδος. Ἡρόδοτος ὀγδόῃ (c. 32). Τὰ εἰς 'ων' παραληγόμενα 'α' μακρῷ βαρύνεται, Ἄων ἔθνος Βοιωτίας, Δάων ἔθνος τῆς Ἰνδικῆς ἀπὸ Δάονος, Χάων ἔθνος Ἠπείρου. Ἑλλάνικος ἱερειῶν Ἥρας τρίτῳ «Ἀμβρακιῶται καὶ οἱ μετ´ αὐτῶν Χάονες καὶ Ἠπειρῶται». καὶ ὁ Πρόξενος δὲ καταλέγων αὐτούς φησι· «Χάονες, Θεσπρ…
Δάονες, ἔθνος τῆς Ἰνδικῆς, ἀπὸ Δάονος.