Prosodia Catholica (Herodian)

Passage 1.356
← Index
1.356
Accentuation of diminutive -ιον forms, Attic vs Homeric examples
Θουκυδίδης ( 4, 109), δʹ Θεσσαλίας. εʹ Πισιδίας. ϛʹ Ἰταλίας. ζʹ κοίλης Συρίας, κτίσμα Ἀλεξάνδρου. κρεῖον ἀγγεῖον κρεῶν, εἶον, ὃ καὶ ἤϊον ἐν διαλύσει λέγεται, τὸ εἰς τὸ ἰέναι ἐπιτήδειον, νεῖον τῆς νηὸς τὸ πυθμενοειδὲς ξύλον. Τὰ διὰ τοῦ 'ιον' τριβράχεα ὑποκοριστικὰ προπαροξύνεται, κτένιον, πτύχιον, πόδιον, θρόνιον, ὡσαύτως καὶ Θρόνιον πόλις Λοκρῶν· Ὅμηρος »Τάρφην τε Θρόνιόν τε Βοαγρίου ἀμφὶ ῥέεθρα« (Β 533), σχόλιον, χόριον, ῥάχιον, πτέριον, ζύγιον, σπόδιον, φλέβιον, τρίχιον, πέδιον ὁ δεσμός, τὸ δὲ πεδίον ἐπὶ τῆς γῆς παροξύνεται· εἰ μέντοι ἡ πρώτη τούτων μακρὰ ὑπάρχοι, ὑπεσταλμένων τῶν διὰ τοῦ 'διον' παρηγμένων, παροξύνεται, κλειδίον, παιδίον, δᾳδίον· οὐ γὰρ διὰ τοῦ 'διον', ἀλλὰ διὰ τοῦ 'ιον'. τὸ γὰρ 'δ' τοῦ πρωτοτύπου ἐστίν. ἔτι σφηκίον, χαρτίον, ὠτίον, μηρίον, θηρίον, κηρίον, ξηρίον, σφαιρίον, φορτίον, σταυρίον, σχοινίον, σπαρτίον, τιτθίον, στρουθίον, σαρκίον, βιβλίον, χρυσίον, καρφίον, χωρίον, κρουνίον, σιτίον, ψωμίον, νησίον. οὕτω καὶ τὸ κλισίον παρὰ τοῖς Ἀττικοῖς τὸ 'ι' ἐκτεῖνον παροξύνεται ὡς τὸ θηρίον, παρὰ δὲ Ὁμήρῳ συστέλλει τὸ 'ι' καὶ προπαροξύνεται οἷον »περὶ δὲ κλίσιον θέε πάντῃ« (Od. ω 208). τὸ δὲ φρούριον προπαροξύνεται οὐ γὰρ ὑποκοριστικόν. ὡσαύτως καὶ τὸ ἴχνιον προπαροξυντέον ὁμοτόνως
Thucydides (4, 109): d) of Thessaly; e) of Pisidia; f) of Italy; g) of Coele Syria, a foundation of Alexander. κρεῖον: a vessel for meats; εἶον, which is also said as ἤϊον in diaeresis, that which is suitable for going; νεῖον: of the ship, the keel-like piece of wood. The trisyllabic diminutives in -ιον with three short syllables are accented on the antepenult: κτένιον, πτύχιον, πόδιον, θρόνιον; likewise Θρόνιον, a city of the Locrians: Homer, “both Τάρφην and Θρόνιον about the streams of Boagrius” (Β 533); σχόλιον, χόριον, ῥάχιον, πτέριον, ζύγιον, σπόδιον, φλέβιον, τρίχιον, πέδιον ‘the fetter’; but πεδίον ‘the plain’ with reference to land is accented on the penult. If, however, the first syllable of these is long, with the derivatives in -διον excepted, it is accented on the penult: κλειδίον, παιδίον, δᾳδίον; for they are not in -διον but in -ιον, since the δ belongs to the primitive form. Further: σφηκίον, χαρτίον, ὠτίον, μηρίον, θηρίον, κηρίον, ξηρίον, σφαιρίον, φορτίον, σταυρίον, σχοινίον, σπαρτίον, τιτθίον, στρουθίον, σαρκίον, βιβλίον, χρυσίον, καρφίον, χωρίον, κρουνίον, σιτίον, ψωμίον, νησίον. Thus also κλισίον among the Attic writers, lengthening the ι, is accented on the penult like θηρίον; but in Homer it shortens the ι and is accented on the antepenult, as in “and all around he ran about the κλίσιον” (Od. ω 208). But φρούριον is accented on the antepenult, for it is not a diminutive. Likewise ἴχνιον too must be accented on the antepenult, with the same accentuation.

Gadget

A small interactive toy based on this passage (experimental).
No gadget yet.

Overlaps (Stephanos, Meineke)

char LCS 67 (13.7%) word LCS 12 (11.9%)
Show overlap highlight
Θουκυδίδης ( 4, 109), δʹ Θεσσαλίας. εʹ Πισιδίας. ϛʹ Ἰταλίας. ζʹ κοίλης Συρίας, κτίσμα Ἀλεξάνδρου. κρεῖον ἀγγεῖον κρεῶν, εἶον, ὃ καὶ ἤϊον ἐν διαλύσει λέγεται, τὸ εἰς τὸ ἰέναι ἐπιτήδειον, νεῖον τῆς νηὸς τὸ πυθμενοειδὲς ξύλον. Τὰ διὰ τοῦ 'ιον' τριβράχεα ὑποκορισ…
… Ὅμηρος “Κήρινθόν τ´ ἔφαλον Δίου τ´ αἰπὺ πτολίεθρον”. ἔστι καὶ Μακεδονίας, ἔνθα τὸν Ὀλυμπικὸν ἀγῶνα ἐτέλουν. τὸ ἐθνικὸν Διεύς. Παυσανίας δὲ Διάστας φησί· Μακεδόνων γὰρ ὁ τύπος, Ὀρέσται Λυγκησταί. γʹ ἔστι πρὸς τῷ Ἄθῳ, ὡς Θουκυδίδης. δʹ Θεσσαλίας. εʹ Πισιδίας. ϛʹ Ἰταλίας. ζʹ κοίλης Συρίας, κτίσμα Ἀλεξάνδρου, καὶ Πέλλα· ἧς τὸ ὕδωρ νοσερόν. καὶ τὸ ἐθνικὸν Διηνός, ὡς δηλοῖ τὸ ἐπίγραμμα νᾶμα τὸ Διηνὸν γλυκερὸν ποτόν, ἠνιδὲ πίῃς, παύσει μὲν δίψης, εὐθὺ δὲ καὶ βιότου. τὸ κτητικὸν Διακός. καὶ τὸ θηλυκὸν Διάς, ὡς δηλοῦσιν αἵ γε περὶ …
char LCS 59 (47.6%) word LCS 11 (45.8%)
Show overlap highlight
… ἰέναι ἐπιτήδειον, νεῖον τῆς νηὸς τὸ πυθμενοειδὲς ξύλον. Τὰ διὰ τοῦ 'ιον' τριβράχεα ὑποκοριστικὰ προπαροξύνεται, κτένιον, πτύχιον, πόδιον, θρόνιον, ὡσαύτως καὶ Θρόνιον πόλις Λοκρῶν· Ὅμηρος »Τάρφην τε Θρόνιόν τε Βοαγρίου ἀμφὶ ῥέεθρα« (Β 533), σχόλιον, χόριον, ῥάχιον, πτέριον, ζύγιον, σπόδιον, φλέβιον, τρίχιον, πέδιον ὁ δεσμός, τὸ δὲ πεδίον ἐπὶ τῆς γῆς παροξύνεται· εἰ μέντοι ἡ πρώτη τούτων …
Θρόνιον, πόλις Λοκρῶν. Ὅμηρος “Τάρφην τε Θρόνιόν τε Βοαγρίου ἀμφὶ ῥέεθρα”. τὸ ἐθνικὸν Θρόνιος καὶ Θρονίτης καὶ Θρονιεύς. τὸ δὲ Θρονίτης ἀπὸ τοῦ Θρονιώτης.