Prosodia Catholica (Herodian)

Passage 1.413
← Index
1.413
Discussion of Greek accentuation rules for plural forms and metaplasms: placement of tonic accent before one-syllable endings, behavior with oxytone/perispomenon stems, disyllabic stress changes, examples (Ξενοφῶν, λαβών, ποσσί, σπέσσι), and paroxytones/proparoxytones in derived forms.
ἔρωτι ἔρωσι· καὶ γὰρ αἱ πληθυντικαὶ ὁμοίως. πρὸ μιᾶς δὲ ἔχουσι τὸν τόνον αἱ ἀπὸ ὀξυτόνων ἢ περισπωμένων, ἀβλής ἀβλῆτι ἀβλῆσι, εὐσεβής εὐσεβέϊ εὐσεβέσι, ἀλλὰ καὶ φθογγῆς φθογγῆντι φθογγῆσι, Ξενοφῶν Ξενοφῶντι Ξενοφῶσι καὶ ἐπὶ μετοχῶν λαβών λαβόντι λαβοῦσι, ποιῶν ποιοῦντι ποιοῦσι. σεσημείωται τὸ μηδενί μηδέσιν καὶ οὐδενί οὐδέσιν. Τὸ »σπέσσι γλαφυροῖσι (Od. α 15) ὅσον ἐπὶ δισυλλαβίᾳ ὀξύνεσθαι ὤφειλεν, νῦν δὲ τῷ τύπῳ βεβαρυτόνηται· τὰ γὰρ ἔχοντα διπλασιασμὸν τοῦ 'σ' τῷ 'ε' παραληγόμενα βαρύνεται, θήρεσσι, κύνεσσι οὕτως οὖν τὸ σπέσσι. τὸ γοῦν ποσσί μὴ παραληγόμενον τῷ 'ε' εὐλόγως ὠξύνθη. Πάλιν ἡ γυναιξί σημειούσθω. Αἱ πλεονάσασαι τὸ 'α' κατὰ τὴν παραλήγουσαν παροξύνονται, πατράσι, θυγατράσι, μητράσι. Αἱ μεταπεπλασμέναι ὑπὲρ δύο συλλαβὰς ἀπὸ μὲν τῶν εἰς 'ῳ' προπαροξύνονται, πολυπλατάγῳ πολυπλάταγι, διχομήνῳ διχόμηνι. τοῦτο δύναται ἀπὸ τοῦ διχόμηνις «πρὸς γάρ οἱ διχόμηνις ἀπ´ αἰθέρος αὐγάζουσα» Ἀπολλώνιος (I 1231) καὶ δοτικῆς διχομήνιδι ἀποκεκόφθαι «οὐδέ τις ἀδρανέων φέρεται διχόμηνι σελήνῃ» (Arat. Phaen. 470) καὶ ἀναδρομὴν ποιήσασθαι τοῦ τόνου. τὸ δὲ κλάδος κλάδου κλάδῳ καὶ κατὰ μεταπλασμὸν κλαδί καταβιβάζει διὰ τὴν δισυλλαβίαν καθ´ ὁμοιότητα τῷ μηνί καὶ παιδί καὶ ἀνδρί. καὶ πάλιν τὸ λιτόν τοῦ λιτοῦ τῷ λιτῷ καὶ κατὰ μεταπλασμὸν τῷ λιτί οἷον «ἐν λεχέεσσι δὲ θέντες ἑανῷ λιτὶ κάλυψαν» (Σ 352) καὶ ὀξύνεται διὰ τὴν δισυλλαβίαν. Αἱ δὲ ἀπὸ
To ἔρωτι, ἔρωσι; for the plurals likewise. But those derived from oxytone or circumflex forms have the accent on the syllable before the last: ἀβλής, ἀβλῆτι, ἀβλῆσι; εὐσεβής, εὐσεβέϊ, εὐσεβέσι; and also φθογγῆς, φθογγῆντι, φθογγῆσι; Ξενοφῶν, Ξενοφῶντι, Ξενοφῶσι; and in participles, λαβών, λαβόντι, λαβοῦσι; ποιῶν, ποιοῦντι, ποιοῦσι. Noted as exceptional are μηδενί, μηδέσιν, and οὐδενί, οὐδέσιν. The phrase »σπέσσι γλαφυροῖσι (Od. α 15), so far as concerns its being disyllabic, ought to be oxytone, but now by the pattern it is barytone; for forms that have a doubling of σ and take ε in the penult are barytone—θήρεσσι, κύνεσσι—thus also σπέσσι. Accordingly ποσσί, not taking ε in the penult, was reasonably accented as oxytone. Again, let γυναιξί be marked as exceptional. Those that have an added α in the penult are paroxytone: πατράσι, θυγατράσι, μητράσι. The remodeled forms of more than two syllables, from those in -ῳ, are proparoxytone: πολυπλατάγῳ, πολυπλάταγι; διχομήνῳ, διχόμηνι. This can be explained from the nominative διχόμηνις—«πρὸς γάρ οἱ διχόμηνις ἀπ´ αἰθέρος αὐγάζουσα» Ἀπολλώνιος (I 1231)—and from the dative διχομήνιδι being clipped in «οὐδέ τις ἀδρανέων φέρεται διχόμηνι σελήνῃ» (Arat. Phaen. 470), with the accent having made a regress. But κλάδος, κλάδου, κλάδῳ, and by remodeling κλαδί, lowers the accent because of its being disyllabic, by similarity with μηνί and παιδί and ἀνδρί. And again λιτόν, λιτοῦ, λιτῷ, and by remodeling λιτί, as in «ἐν λεχέεσσι δὲ θέντες ἑανῷ λιτὶ κάλυψαν» (Σ 352), is accented as oxytone because of its being disyllabic. But those derived from…

Gadget

A small interactive toy based on this passage (experimental).
No gadget yet.

Overlaps (Stephanos, Meineke)

char LCS 22 (2.1%) word LCS 5 (2.6%)
Show overlap highlight
… παραληγόμενα βαρύνεται, θήρεσσι, κύνεσσι οὕτως οὖν τὸ σπέσσι. τὸ γοῦν ποσσί μὴ παραληγόμενον τῷ 'ε' εὐλόγως ὠξύνθη. Πάλιν ἡ γυναιξί σημειούσθω. Αἱ πλεονάσασαι τὸ 'α' κατὰ τὴν παραλήγουσαν παροξύνονται, πατράσι, θυγατράσι, μητράσι. Αἱ μεταπεπλασμέναι ὑπὲρ δύο συλλαβὰς ἀπὸ μὲν τῶν εἰς 'ῳ' προπαροξύνονται, πολυπλατάγῳ πολυπλάταγι, διχομήνῳ διχόμηνι…
…ου ἄρχοντος. τὸ ἐθνικὸν Ἀγκυρανός. τὰ εἰς « νος » ἐθνικά, ἐὰν ἀπὸ τῆς γενικῆς τοῦ πρωτοτύπου γένοιτο καθαρευούσης, τῷ « α » παραλήγει μακρῷ καὶ μιᾷ συλλαβῇ τῆς γενικῆς περιττεύει, οὐκ ἀναστρέφοντος τοῦ λόγου. οὐ γὰρ ὅσα τὸ « α » κατὰ τὴν παραλήγουσαν ἔχει, ταῦτα ἐκ θηλυκῶν προῆκται. τοῦ μὲν προτέρου παραδείγματος ταῦτα, Ἀσιανός Καρδιανός Ὀλβιανός Φασιανός, ἀπὸ τῆς Φάσιος πόλεως, Τράλλιος Τραλλιανός, Σάρδιος Σαρδιανός, [τοῦ δὲ δευτέρου] Πάριον Παρίου Παριανός, Βοσπορ…